
İdrar yolu enfeksiyonu (İYE)
deyimi üriner sistemde mikropların üremesi anlamına gelir. Çocuklarda en sık
görülen bakteriyel enfeksiyonlardan biridir. Her yaş ve cinste görülür.
Kadınlarda yenidoğan dönemi hariç erkeklerden fazla gözlenir. Yedi yaşına kadar
olan dönemde erkek çocuklarda %1.6, kız çocuklarda %7.8 İYE gelişir. Bakteriler,
virüsler ve mantarlar idrar yolu enfeksiyonuna neden olurlar. Ülkemizdeki böbrek
yetmezliği olan hastaların önemli bir kesimine vezikoüreteral reflü (mesanede
toplanan idrarın böbreklere doğru geri kaçışı) ve böbrek taşı hastalığı neden
olur. Tekrarlayan İYE olan hastalar bu yönden değerlendirilmelidir.
Özellikle ilk beş yıl içinde böbrekte enfeksiyon olması kalıcı ve ilerleyen
zedelenmelere neden olabilir. Bu durumun dikkatten kaçması ve enfeksiyonların
kontrol altına alınamaması böbrek yetmezliği ile sonlanabilir.
Normal olarak mesanede toplanan idrar böbreğe geri dönmez. Vezikoüreteral reflü
(VUR) (mesanede toplanan idrarın böbreklere doğru geri kaçışı) mesanedeki
mikroorganizmaların yukarı üriner sisteme taşınmasına neden olur. Tekrarlayan
İYE olan çocuklarda %25-50 (ortalama %35) vezikoüreteral reflü vardır. İYE
olmayan çocuklarda VUR %0.4-1.8 arasında görülür. Vezikoüreteral reflüde böbrek
enfeksiyonu gelişimi kolaylaşır.
İşeme bozukluğu: Bu tablo tipik olarak 3-7 yaşları arasında görülür. Mesane
kasları kontrolsuz, istem dışı-önlenemez-düzensiz bir şekilde kasılır. Bu
hastalarda gün içinde birçok kez ani idrar yapma veya sıkışma hissi görülür.
Mesanenin istemsiz kasılmalarını engelleyemeyen hasta, idrar kaçırmayı önlemek
için bacaklarını çaprazlar, çömelerek topuğunu idrar çıkış bölgesine bastırır
veya benzeri manevralar yapar. Hastaların büyük kısmında idrar kaçırma görülür.
İlk bir yıl içinde ateşli İYE tanısı alan erkek çocukların %90’ının sünnetsiz
olduğu, sünnetsiz erkek çocuklarının sünnetli erkek çocukları ve kızlara oranla
İYE riskinin 10-20 kat fazla olduğu bilinmektedir.
Tablo I: Yaş Gruplarına Göre Belirtile
Tablo I: Yaş Gruplarına Göre Belirtiler
Yaş grubu